ภาวะหัวใจโต
โรงพยาบาลเปาโล พหลโยธิน
15-ก.ค.-2564
หัวใจโต (Enlarged Heart)
      คือ ขนาดของหัวใจที่ตรวจพบว่าโตขึ้น
โดยเป็นผลมาจากโรคอื่นๆ ขนาดหัวใจที่โตกว่าปกตินั้นอาจแบ่งเป็น 2 ชนิดใหญ่ๆ คือ หัวใจโตจากกล้ามเนื้อที่หนาตัวกว่าปกติ เช่น ความดันโลหิตสูง หรือลิ้นหัวใจตีบ ก็ทำให้กล้ามเนื้อหัวใจหนาขึ้นได้ อีกประการหนึ่ง คือ ขนาดของหัวใจโตขึ้น เพราะกล้ามเนื้อหัวใจบีบตัวไม่ดี มีเลือดคั่งค้างในห้องหัวใจมาก ทำให้ขนาดของหัวใจโตขึ้น

ภาวะหัวใจโตไม่จำเป็นต้องมีอาการผิดปกติใดๆ หากมีอาการก็จะเป็นอาการเนื่องจากโรคที่เป็นต้นเหตุ และอาการจากหัวใจล้มเหลว เช่น เหนื่อยง่าย หอบแน่นหน้าอกการตรวจร่างกายจะสามารถบอกได้หากหัวใจมีขนาดโตมาก
      แต่โดยทั่วไปการตรวจร่างกายจะมุ่งเน้นหาสาเหตุของโรคหัวใจโตมากกว่าที่จะบอกขนาดของหัวใจ การตรวจที่จำเป็น คือ การเอกซเรย์ทรวงอก (เอกซเรย์ปอด และหัวใจ) ซึ่งเป็นการตรวจพื้นฐานที่สามารถบอกความผิดปกติของร่างกายได้หลายอย่าง โดยเฉพาะบุคคลที่มีอายุตั้งแต่ 35 ปีขึ้นไป ควรตรวจสุขภาพเป็นประจำหากกล้ามเนื้อหัวใจหนากว่าปกติมาก หรือเคยมีปัญหากล้ามเนื้อหัวใจตายมาก่อน ก็จะแสดงให้เห็นจากการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ ส่วนการตรวจหัวใจด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง หรือการตรวจคลื่นสะท้อนหัวใจ (Echocardiography) ช่วยให้เห็นห้องหัวใจ และสามารถวัดขนาดได้ว่าโต หรือไม่ การตรวจชนิดนี้ช่วยให้เห็นการทำงานของลิ้นหัวใจ ลักษณะของกล้ามเนื้อหัวใจ และความสามารถในการบีบตัวของหัวใจ

อาการของหัวใจโต
ผู้ที่หัวใจโตส่วนใหญ่จะไม่ค่อยแสดงอาการหากหัวใจยังทำงานปกติ หากหัวใจทำงานผิดปกติจะเกิดอาการต่างๆ ได้แก่ หายใจลำบาก เหนื่อยง่ายกว่าปกติ หายใจเร็ว เวียนศีรษะ อ่อนเพลียง่าย ใจสั่น บวมบริเวณเท้าช่วงสายของวันไอ โดยเฉพาะเวลานอน และนอนราบไม่ได้เนื่องจากแน่นหน้าอก

สาเหตุของหัวใจโต

  • ความดันโลหิตสูง รายที่ความดันโลหิตสูงอย่างต่อเนื่อง หัวใจจะทำงานหนักส่งผลให้หัวใจโต
  • ผู้ที่มีโรคลิ้นหัวใจ ไม่ว่าจะลิ้นหัวใจตีบ ลิ้นหัวใจรั่ว หรือมีการอักเสบติดเชื้อที่ลิ้นหัวใจ โรคต่างๆ เหล่านี้จะทำให้หัวใจโต
  • โรคของกล้ามเนื้อหัวใจ ที่เรียกว่า Cardiomyopathy เช่น ผู้ที่ดื่มสุราเป็นเวลานาน กล้ามเนื้อหัวใจจะถูกทำลายทำให้หัวใจโต
  • ผู้เป็นโรคเบาหวานที่มีความผิดปกติของไขมันในเลือด ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญทำให้การทำงานของหัวใจบกพร่อง
  • โรคหัวใจพิการแต่กำเนิด เช่น ผนังหัวใจรั่ว
  • ผู้เป็นโรคหัวใจเต้นผิดปกติ
  • ผู้เป็นโรคความดันในปอดสูง
  • ผู้ที่มีโลหิตจาง หรือซีดเป็นเวลานาน
  • โรคของต่อมไทรอยด์ที่ทำงานมาก หรือน้อย ส่งผลทำให้เกิดหัวใจโต
  • การรับประทานธาตุเหล็กมากเกินไป จะมีการสะสมธาตุเหล็กจนเกิดโรค Hemochromatosis
  • มีความผิดปกติเกี่ยวกับโปรตีน ทำให้มีการสะสมโปรตีนในกล้ามเนื้อหัวใจ ที่เรียกว่า Amyloidosis


การป้องกันโรคหัวใจโต

  • ท่านที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคความดันโลหิตสูง เช่น อ้วน ไม่ได้ออกกำลังกาย มีประวัติครอบครัวเป็นโรคความดันโลหิตสูง ต้องปรับเปลี่ยนพฤติกรรม เพื่อลดโอกาสการเกิดความดันโลหิตสูง ท่านที่มีภาวะความดันโลหิตสูงต้องรับประทานยา และปฏิบัติตามแพทย์สั่งโดยเคร่งครัด
  • ประวัติโรคทางพันธุกรรมของครอบครัว หากมีประวัติโรคหัวใจในครอบครัว ควรพบแพทย์เพื่อรับคำปรึกษา
  • รักษาปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ
สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม
โรงพยาบาลเปาโล พหลโยธิน โทร.0-2271-7000 ต่อ ศูนย์หัวใจ