การผ่าตัดผ่านกล้อง โรคทางศัลยกรรม ด้วยเทคนิคแผลเดียว

การผ่าตัดผ่านกล้อง โรคทางศัลยกรรม ด้วยเทคนิคแผลเดียว
Single Incision Laparoscopic Surgery (SILS)
         
        การผ่าตัดผ่านกล้องแผลเดียว ได้มีในต่างประเทศมานานแล้ว โดยเคสแรกที่มีการผ่าตัดแผลเดียวผ่านกล้องคือการผ่าตัดถุงน้ำดีในประเทศสหรัฐอเมริกาเมื่อ พ.ศ.2540 หรือ 26 ปี ก่อน
        ปัจจุบันในหลายประเทศมีการผ่าตัดแผลเดียวได้หลากหลายประเภทการผ่าตัด เช่น การผ่าตัดถุงน้ำดี ผ่าตัดไส้ติ่งอักเสบ ผ่าตัดไส้เลื่อน ผ่าตัดลำไส้ใหญ่ ผ่าตัดลดขนาดกระเพาะอาหาร สำหรับในประเทศไทยที่มีการผ่าตัดแผลเดียว ได้แก่ การผ่าตัดถุงน้ำดี ผ่าตัดไส้ติ่งอักเสบ ผ่าตัดไส้เลื่อน ซึ่งการผ่าตัดแผลเดียวในประเทศไทยยังพบเห็นไม่มากมีผ่าตัดได้ในเฉพาะบางโรงพยาบาล

ลักษณะแผลผ่าตัดจะมีขนาดประมาณ 2 เซนติเมตรอยู่บริเวณสะดือ  

ทำให้หลังผ่าตัดแผลเป็นจะซ่อนอยู่บริเวณสะดือเป็นการผ่าตัดซ่อนแผลเป็น เพราะขนาดของแผลใกล้เคียงกับขนาดสะดือเดิมและเป็นการผ่าตัดที่มีแผลเพียงแค่ แผลเดียว เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่กังวลเรื่องแผลเป็น

ภาพ : ก่อนผ่าตัดผ่านกล้องแผลเดียวที่สะดือ


ภาพ : แผลหลังผ่าตัดผ่านกล้องตัดถุงน้ำดีแผลเดียว

โดยในการผ่าตัดผ่านกล้องแผลเดียวจะใช้อุปกรณ์หลายอย่างร่วมกัน เช่น

➮ Single -Incision Laparoscopic Surgery Trocar (SILS Trocar) ที่เป็นลักษณะคล้ายท่อ ไว้ใส่อุปกรณ์ผ่าตัดที่มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางตั้งแต่ 5 มิลลิเมตรจนถึง 10 มิลลิเมตร



➮ กล้องผ่าตัด4K ที่มีขนาด เส้นผ่านศูนย์กลาง 5 มิลลิเมตรแม้ว่าขนาดกล้องมีขนาดเล็กแต่ด้วยเทคโนโลยี 4K ทำให้ภาพขณะผ่าตัดมีความคมชัดและความสว่างชัดเจน






➮
 อุปกรณ์ที่ใช้ในการผ่าตัด ผ่านกล้องอื่นๆเช่นอุปกรณ์ที่ใช้ในการเลาะเนื้อเยื่อ (Maryland , Dissector)




➮ อุปกรณ์ที่ไว้จับลำไส้ ถุงน้ำดีและอวัยวะในช่องท้อง (Bowel grasper ,Croce olmi grasper, Endoclinch grasper)





➮ กรรไกรตัดเนื้อเยื่อ (laparoscopic scissors)





➮
 อุปกรณ์บ่วงผูกรัดผ่านกล้อง (endoloop) ใช้รัดโคนไส้ติ่งในการผ่าตัดไส้ติ่งอักเสบ รัดท่อของถุงน้ำดีในการผ่าตัดถุงน้ำดี รวมถึงรัดโคนถุงไส้เลื่อนในการผ่าตัดไส้เลื่อนผ่านกล้อง




➮ คลิปหนีบหลอดเลือด ท่อถุงน้ำดี และไส้ติ่ง (Hemolock)






➮ อุปกรณ์จี้หยุดเลือดและเลาะเนื้อเยื่อ ท่อดูดของเหลว (Suction with hook)






➮ อุปกรณ์หนีบสมานหลอดเลือดโดยใช้ความร้อน (bipolar energy device,Ligasure device , Enseal device )





➮ หรือใช้การสั่นสะเทือนของคลื่นทำให้เกิดความร้อน(Ultrasonic energy device, Harmonic device)




ปัจจุบันการผ่าตัดแผลเดียว ที่นิยมกระทำกันบ่อย ได้แก่

1. Single Incision Laparoscopic Appendectomy (การผ่าตัดไส้ติ่งอักเสบผ่านกล้องแผลเดียว)









2. Single Incision Laparoscopic cholecystectomy (การผ่าตัดถุงน้ำดีผ่านกล้องแผลเดียว)




3. Single Incision Laparoscopic Totally Extraperitoneal Repair Inguinal hernia (การผ่าตัดผ่านกล้องรักษาไส้เลื่อนบริเวณขาหนีบแบบแผลเดียว)




        ในการผ่าตัดแผลเดียวนั้น มีข้อจำกัดและแตกต่างจากการผ่าตัดผ่านกล้องโดยทั่วไป นั่นคือในการผ่าตัดผ่านกล้องแผลเดียวนั้นมุมมองและการเคลื่อนไหวของศัลยแพทย์ในขณะผ่าตัดยากกว่าการผ่าตัดผ่านกล้องทั่วไปมาก เนื่องจากแผลหรือทางเข้าอุปกรณ์ผ่าตัดที่เล็กทำให้เกิดการกลับของภาพขณะผ่าตัด ปลายอุปกรณ์ผ่าตัดที่มือขวาจะเป็นภาพทางซ้ายบนจอภาพ



ตรงกันข้ามปลายอุปกรณ์มือซ้ายก็จะเป็นภาพทางขวามือของจอภาพตามภาพ และต้องมีการจับอุปกรณ์ผ่าตัดบางอย่างในท่าคว่ำ มีเทคนิคเฉพาะ เพื่อให้ทำการผ่าตัดได้โดยอุปกรณ์ผ่าตัดไม่ขัดกันขณะผ่า เนื่องจากรูปแบบการผ่าตัดดังกล่าว จึงใช้เวลานานกว่าการผ่าตัดผ่านกล้องทั่วไปและศัลยแพทย์ที่ผ่าตัดแบบแผลเดียวจะต้องมีความชำนาญในการผ่าตัดผ่านกล้องเป็นอย่างดี รวมถึงรู้ข้อบ่งชี้และข้อจำกัดในการผ่าตัดผ่านกล้องแผลเดียว โดยจะทำการผ่าตัดในโรคที่ไม่มีความซับซ้อนมาก เช่น

➮ ไส้ติ่งอักเสบ เป็นแบบไม่มีภาวะแทรกซ้อน เช่น เป็นฝี หรือมีก้อนเยื่อหุ้มไขมัน (omentum) มาหุ้มรอบไส้ติ่ง (Appendiceal phlegmon) หรือโคนไส้ติ่งเน่ารุนแรง (Gangrenous appendicitis at appendiceal stump) ทำให้ต้องมีการตัดและเย็บผนังลำไส้ผ่านกล้องร่วม หรือในรายที่สงสัยเนื้องอกไส้ติ่งหรือลำไส้ใหญ่ส่วนต้น

➮ ถุงน้ำดีอักเสบ เคสที่เหมาะสมในการผ่าตัดผ่านกล้องแผลเดียว ได้แก่ ปวดท้องจากถุงน้ำดีมีนิ่ว (symptomatic gall stone) ไม่มีภาวะถุงน้ำดีอักเสบทั้งฉับพลัน (Acute cholecystitis) และเรื้อรัง (Chronic cholecystitis) ไม่สงสัยเนื้องอก (gallbladder mass) โดยเฉพาะมะเร็งถุงน้ำดี (gallbladder cancer)

➮ ไส้เลื่อนขาหนีบทั้งข้างเดียวหรือสองข้าง เคสที่เหมาะสมในการผ่าตัดผ่านกล้องแผลเดียว ได้แก่ ไส้เลื่อนขาหนีบที่มีขนาดไม่ใหญ่มาก ไม่มีภาวะฉุกเฉินเช่นไส้เลื่อนค้าง ปากถุงไส้เลื่อนรัดลำไส้ขาดเลือด


        ซึ่งปัจจุบันที่โรงพยาบาลเปาโล เกษตร มีการผ่าตัดผ่านกล้องแบบแผลเดียวรักษาไส้ติ่งอักเสบ ไส้เลื่อนขาหนีบ และนิ่วในถุงน้ำดี





                         บทความสุขภาพ
➮ ไส้ติ่งอักเสบ ไส้เลื่อน นิ่วในถุงน้ำดี โรคทางศัลยกรรมที่ไม่ควรมองข้าม
➮ โรคไส้เลื่อน ปล่อยไว้อาจอันตราย รักษาได้ไม่ต้องเลื่อนเวลา
➮ ผ่าตัดส่องกล้อง รักษาตรงจุด ไม่สะดุดเรื่องคุณภาพชีวิต
➮ ปวดท้องต้องรู้ทัน อาการโรคนิ่วท่อน้ำดี





สอบถามรายละเอียดข้อมูลเพิ่มเติม
แผนกศัลยกรรม กระดูกและข้อ โรงพยาบาลเปาโล เกษตร
โทร. 02 1500 900 ต่อ 5114

Facebook : โรงพยาบาลเปาโล เกษตร
Line official account : Paolo Hospital Kaset
Line ID : @paolokaset