เช็กลิสต์! คุณกำลังเป็น “ออฟฟิศซินโดรม” หรือไม่?

ออฟฟิศซินโดรมคืออะไร?

ออฟฟิศซินโดรม (Office Syndrome) คือภาวะที่กล้ามเนื้อ เส้นเอ็น และกระดูกสันหลังเกิดความตึงตัวหรือ อักเสบ จากการนั่งทำงานท่าเดิมเป็นเวลานาน โดยเฉพาะในผู้ที่ใช้คอมพิวเตอร์หรือโทรศัพท์ต่อเนื่องเกิน 8 ชั่วโมงต่อวัน

หากคุณมีอาการปวดคอ บ่า ไหล่ หรือหลังเรื้อรัง รวมถึงอาการชา แขน มือ หรือตาแห้ง คุณอาจเข้าข่าย “ออฟฟิศซินโดรม” ที่ควรรีบดูแลก่อนอาการลุกลาม



ทำไมออฟฟิศซินโดรมถึงไม่ใช่เรื่องเล็ก?

70%
คนวัยทำงานเคยมีอาการ
ออฟฟิศซินโดรม
30%
กลายเป็นภาวะเรื้อรัง
ส่งผลระยะยาว
อาการเล็กน้อย เช่น “ปวดตึง” หรือ “เมื่อยบ่า” หากปล่อยไว้นานจะทำให้ปวดตึงมากขึ้น รบกวนการทำงานและการนอนหลับได้

ที่มา: กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข

เช็กลิสต์ 10 อาการ
ประเมินตัวเองง่าย ๆ ใน 5 นาที
!  ติ๊กข้อที่ตรงกับอาการของคุณ — หาก "ใช่" เกิน 5 ข้อ แสดงว่าคุณอยู่ในกลุ่มเสี่ยง

วิธีทดสอบออฟฟิศซินโดรมเบื้องต้นด้วยตัวเอง

  1. ทดสอบคอ เอียงคอไปซ้าย ขวา หากรู้สึกตึงหรือเจ็บ แสดงว่ากล้ามเนื้อคอหดเกร็ง
  2. ทดสอบหลังและไหล่ หมุนแขนวน 10 รอบ หากมีเสียงขัดหรือเจ็บ อาจเป็นสัญญาณของข้อไหล่อักเสบ
  3. ทดสอบท่าทางหากหลังค่อม ไหล่งุ้ม หรือศีรษะยื่นออกจากไหล่มากกว่า 3 ซม. แสดงว่ามีภาวะ Postural Imbalance (ท่าทางไม่สมดุล)

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เป็นออฟฟิศซินโดรมง่ายขึ้น

  • นั่งทำงานเกิน 2 ชั่วโมงโดยไม่ลุกเดิน
  • ใช้คอมพิวเตอร์หรือโทรศัพท์ในท่าก้มศีรษะ
  • ใช้โต๊ะ เก้าอี้ที่ไม่เหมาะกับสรีระ
  • ขาดการออกกำลังกายและพักผ่อนไม่เพียงพอ
  • เครียดสะสมหรือดื่มน้ำน้อย
  • นอนหลับไม่เพียงพอ


แนวทางการนั่งที่ถูกต้อง

หลัง

นั่งหลังตรง ชิดพนักพิง ห้ามค่อมหรือยื่นไปข้างหน้า

ศีรษะ

หน้าจออยู่ระดับสายตา ห่างประมาณ 50 ซม.

แขน

ตั้งฉากกับลำตัวประมาณ 90 องศา 

เท้า

วางราบบนพื้น ไม่ควรห้อยหรือไขว่ห้าง



วิธีป้องกันและดูแลเบื้องต้น

ระยะสั้น (วันนี้/พรุ่งนี้)

  • ยืดกล้ามเนื้อเบา ๆ ทุก 1 ชั่วโมง เช่น หมุนคอ ยืดแขน หรือเดินยืดตัว
  • พักสายตา 20 วินาที ทุก 20 นาที ตามหลัก 20-20-20
  • ปรับเก้าอี้และหน้าจอให้อยู่ระดับสายตา

ระยะยาว (สัปดาห์/เดือน)

  • ออกกำลังกาย เช่น โยคะ พิลาทิส หรือว่ายน้ำ ครั้งละ 30 นาที สัปดาห์ละ 3–5 ครั้ง
  • ดื่มน้ำวันละ 1.5–2 ลิตร
  • นอนหลับ 7–8 ชั่วโมงต่อวัน และลดความเครียดด้วยกิจกรรมที่ผ่อนคลาย
5 สิ่งสำคัญที่ต้องรู้
เกี่ยวกับออฟฟิศซินโดรม
1
ออฟฟิศซินโดรมคืออะไร?
ภาวะกล้ามเนื้อตึงที่เกิดจากการนั่งนานและท่าทางไม่ถูกต้องในชีวิตประจำวัน
2
พบได้บ่อยแค่ไหน?
70% ของคนทำงานมีอาการนี้ และกว่า 30% กลายเป็นเรื้อรัง
3
ประเมินตัวเองได้ง่าย ๆ
ใช้เช็กลิสต์ 10 ข้อประเมินตนเอง และทดสอบง่าย ๆ ได้ที่บ้าน
4
วิธีป้องกัน
ยืดกล้ามเนื้อทุก 1 ชั่วโมง และปรับโต๊ะทำงานให้เหมาะสมกับสรีระ
5
เมื่อไหร่ควรพบแพทย์?
หากอาการไม่ดีขึ้นภายใน 2 สัปดาห์ ควรปรึกษาแพทย์ทันที
FAQ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับออฟฟิศซินโดรม
ออฟฟิศซินโดรมหายเองได้ไหม?
ไม่หายเอง แต่สามารถดีขึ้นได้หากปรับพฤติกรรมและทำกายภาพอย่างต่อเนื่อง
ต้องผ่าตัดไหม?
ส่วนใหญ่ไม่ต้องผ่าตัด ยกเว้นกรณีมีความผิดปกติของกระดูกและข้อร่วมด้วย
ออกกำลังกายแบบไหนดี?
แนะนำโยคะ การยืดกล้ามเนื้อ การเพิ่มความแข็งแรงกล้ามเนื้อคอ (Stretching) เดินเร็ว 30 นาที หรือทำท่ากายภาพง่ายๆ ระหว่างทำงาน
ควรไปพบแพทย์ที่ไหน?
สามารถปรึกษาแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู นักกายภาพบำบัด หรือแพทย์เฉพาะทางกระดูกและข้อได้


ก่อนอาการลุกลามไปมากกว่านี้!
ใช้เวลาเพียง 5 นาที ประเมินตัวเองจากเช็กลิสต์ข้างต้น และเริ่มปรับพฤติกรรมการนั่งให้ถูกต้องตั้งแต่วันนี้
หากได้ “ใช่” มากกว่า 5 ข้อ ควรนัดหมายเข้ารับการตรวจที่ คลินิกเวชศาสตร์ฟื้นฟูและกายภาพบำบัด โรงพยาบาลเปาโล เกษตร

ป้องกันดีกว่ารักษา เริ่มดูแลตัวเองตั้งแต่วันนี้ เพื่อสุขภาพที่ยั่งยืน

บทความโดย

นพ.ชนาธิศ ดุลนกิจ

แพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู Physical Medicine and Rehabilitation


สอบถามรายละเอียดข้อมูลเพิ่มเติม
แผนกกายภาพบำบัด โรงพยาบาลเปาโล เกษตร
โทร. 02 1500 900 ต่อ 5608
Facebook : โรงพยาบาลเปาโล เกษตร
Line official account : Paolo Hospital Kaset
Line ID : @paolokaset