อาหารแสลงคืออะไร?

อาหารแสลงเกิดจากอะไร? (ทำไมบางอย่างกินแล้วอาการแย่ลง)

1) อาหารดิบหรือปรุงไม่สุก

อาหารที่ดิบหรือสุกไม่ทั่วถึง อาจมีเชื้อโรคปนเปื้อน ทำให้เกิดอาการ ปวดท้อง ท้องอืด คลื่นไส้ อาเจียน หรือท้องเสียได้ง่าย โดยเฉพาะช่วงที่ร่างกายอ่อนแอ

2) อาหารร้อนเกินไป

อาหารที่ร้อนมากอาจทำให้เยื่อบุช่องปากและคอระคายเคือง รวมถึงทำให้ระบบย่อยทำงานหนักขึ้น ส่งผลให้บางคนมีอาการ เจ็บคอ ปากเป็นแผล หรือไม่สบายท้อง

3) อาหารแปรรูปสูง ปรุงแต่งจัด

อาหารที่ผ่านกระบวนการหลายขั้นตอน มักมีโซเดียม น้ำตาล และไขมันสูง รวมถึงสารปรุงแต่งต่างๆ ซึ่งอาจทำให้ร่างกายฟื้นตัวช้าลง และไม่เหมาะในช่วงป่วย

4) กินอาหารไม่เหมาะกับภาวะเจ็บป่วย

บางคนป่วยอยู่แล้วแต่ยังกินอาหารที่ “กระตุ้นอาการ” เช่น ของทอด ของมัน อาหารเผ็ดจัด หรืออาหารรสจัด ทำให้เกิดการระคายเคืองและอาการกำเริบ

อาหารแสลงที่ควรหลีกเลี่ยงเมื่อป่วย (ตามอาการที่พบบ่อย)

การดูแลตัวเองเมื่อป่วยควรเริ่มจาก “พบแพทย์” เพื่อวินิจฉัยโรคให้ถูกต้อง และควบคู่ไปกับการเลือกอาหารให้เหมาะสม เพราะอาหารบางอย่างอาจทำให้อาการหนักขึ้นโดยไม่รู้ตัว

1) มีไข้สูง ควรหลีกเลี่ยงอาหารอะไร?

เมื่อมี ไข้สูง ร่างกายมีความร้อนมากขึ้น หากรับประทานอาหารที่กระตุ้นความร้อน อาจทำให้รู้สึกไม่สบายมากขึ้น

ควรหลีกเลี่ยง

• อาหารรสเผ็ดร้อน

• อาหารเปรี้ยวจัด

• อาหารมันจัด

แนะนำให้เลือก

• อาหารย่อยง่าย

• อาหารที่มีน้ำมาก เช่น แตงกวา แตงโม ฟัก มะระขี้นก

• ดื่มน้ำให้เพียงพอ

2) ไอ เจ็บคอ ควรหลีกเลี่ยงอาหารอะไร?

อาการไอเกิดจากร่างกายพยายามขับสิ่งระคายเคืองออกจากหลอดลม หากกินอาหารที่ทำให้คอระคายเพิ่ม อาการไออาจมากขึ้น

ควรหลีกเลี่ยง

• ของทอด

• อาหารมัน

• อาหารหวานจัด / ขนมบางชนิดที่เป็นผงหรือแห้ง

• น้ำเย็นจัด (บางคนกระตุ้นให้ไอมากขึ้น)

แนะนำให้เลือก

• อาหารอุ่นๆ เช่น ซุป โจ๊ก

• ดื่มน้ำอุ่นหรืออุณหภูมิห้อง

• เลี่ยงสิ่งที่ทำให้คอแห้งและระคายเคือง

3) ท้องอืด ท้องเฟ้อ ควรหลีกเลี่ยงอาหารอะไร?

บางคนท้องอืดจากการย่อยช้า หรือมีแก๊สในกระเพาะมาก หากกินอาหารบางประเภทมากเกินไปอาจทำให้แน่นท้องหนักขึ้น

ควรหลีกเลี่ยง

• อาหารรสเย็น ขม ฝาด (ในบางคน)

• ผักสดหรือผลไม้บางชนิดที่กินมากเกินไป

ตัวอย่างที่มักพบว่า “กินเยอะแล้วแน่นท้อง”

• ผักกาด

• ตำลึง

• ใบย่านาง

• ฟ้าทะลายโจร

แนะนำให้เลือก

• สมุนไพรหรืออาหารที่ช่วยขับลม เช่น ขิง กระเพรา พริกไทยดำ

• ดื่มน้ำมะนาว (ในปริมาณเหมาะสม) เพื่อกระตุ้นการย่อย

4) เป็นโรคกระเพาะ / กระเพาะอาหารอักเสบ / แผลในกระเพาะ

ผู้ที่มีปัญหากระเพาะมักไวต่ออาหารที่กระตุ้นกรดหรือระคายเยื่อบุกระเพาะ

ควรหลีกเลี่ยง

• อาหารเผ็ดจัด

• ของทอด ของมัน

• ช็อกโกแลต

• ของหมักดอง

• ผักดิบ

• ผลไม้รสเปรี้ยว

• แอลกอฮอล์

• ชาแก่ กาแฟ

แนะนำให้เลือก

• กินมื้อเล็กๆ แต่บ่อยขึ้น

• กินอาหารตรงเวลา

• เลือกอาหารอ่อน ย่อยง่าย สุก สะอาด

5) หน่อไม้เป็นอาหารแสลงจริงไหม?

ในตำราแพทย์แผนไทย หน่อไม้มักถูกจัดเป็นอาหารแสลง โดยเฉพาะในกลุ่มที่มีปัญหา กระดูกและข้อ หรือมีความเสี่ยง โรคเก๊าท์

เหตุผลสำคัญคือ หน่อไม้มีสารพิวรีนสูง ซึ่งเป็นสารตั้งต้นของกรดยูริก หากสะสมมากเกินไปอาจกระตุ้นอาการปวดข้อในผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงได้

FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอาหารแสลง

Q1: อาหารแสลงคืออะไร?

อาหารแสลงคืออาหารที่เมื่อรับประทานแล้วอาจทำให้อาการป่วยกำเริบ ระคายเคือง หรือฟื้นตัวช้าลง ขึ้นอยู่กับอาการและร่างกายของแต่ละคน

Q2: อาหารแสลงเป็นเรื่องจริงหรือความเชื่อ?

บางส่วนมีเหตุผลทางสุขภาพ เช่น ของทอดทำให้ระคายคอในคนไอ หรืออาหารดิบเพิ่มความเสี่ยงติดเชื้อ จึงไม่ใช่ความเชื่อทั้งหมด แต่ควรดูตามโรคและอาการจริง

Q3: ป่วยควรกินอะไรให้หายไว?

โดยทั่วไปควรเลือกอาหารสุกสะอาด ย่อยง่าย ดื่มน้ำให้เพียงพอ และหลีกเลี่ยงอาหารที่กระตุ้นอาการ เช่น เผ็ดจัด ทอดมัน หรือหวานจัด

ขอบคุณบทความจาก 
นักโภชนาการ
โรงพยาบาลเปาโล รังสิต