มะเร็งเต้านม..เรื่องใกล้ตัวที่ผู้หญิงอาจละเลย
โรงพยาบาลเปาโล พหลโยธิน
20-ส.ค.-2563
มะเร็งเต้านมไม่ใช่เรื่องน่ากลัวอย่างที่คิด ยิ่งตรวจพบเร็ว โอกาสรักษาก็มีมากขึ้น เพียงแค่ต้องใส่ใจ
เต้านม เป็นเสมือนสัญลักษณ์แห่งความเป็นผู้หญิง และในขณะเดียวกันอวัยวะที่งดงามเป็นความภาคภูมิใจนี้ก็อาจกลับกลายเป็นจุดเริ่มต้นของโรคร้ายที่สร้างความทุกข์ให้กับผู้หญิงได้ เพราะ “มะเร็งเต้านม” ได้กลายเป็นเรื่องใกล้ตัวที่ต้องใส่ใจ แต่หลายคนกลับละเลยไม่ให้ความสำคัญเท่าที่ควร บางท่านอาจมองว่ายังไม่ใช่วัยที่จะเกิดปัญหา หรือตนเองไม่ใช่กลุ่มเสี่ยง จากประสบการณ์ผ่าตัดรักษาผู้ป่วยมะเร็งเต้านมของ นพ.ทวีศักดิ์ ภูริเวทย์คุณากร ศัลยแพทย์ จะมาไขข้อเท็จจริงของมะเร็งเต้านมแบบครบทุกมิติ ให้เข้าใจอย่างละเอียด

เพราะเราระวังได้
มะเร็งเต้านม ในทางทฤษฎีกล่าวว่าเกิดได้กับผู้หญิงในวัย 40 ปีขึ้นไปเป็นส่วนมาก แต่จากการทำงานรักษาคนไข้ในปัจจุบันพบในผู้หญิงอายุ 20 ปีขึ้นไปมากขึ้น ซึ่งการตรวจพบได้เร็วจะช่วยเพิ่มโอกาสทางการรักษาได้ดี โดยผู้หญิงควรตรวจคลำเต้านมด้วยตนเองตั้งแต่เริ่มเป็นสาว อายุ 15 ปีขึ้นไป นับจากวันที่ประจำเดือนมาวันแรก และนับต่อไปอีก 7 วันของทุกเดือน สำหรับผู้ที่ตัดมดลูกแล้ว เลือกกำหนดวันตรวจให้ตรงกันในทุกๆ เดือน สิ่งที่หมอมุ่งเน้น แนะนำให้ผู้หญิงตรวจคลำเต้านมด้วยตนเอง อาจไม่ต้องคำนึงถึงวิธีการคลำมากนัก แต่เน้นคลำเพื่อให้ทราบถึงความผิดปกติที่เกิดกับเต้านมของตนเอง สำหรับผู้ที่อายุน้อยกว่า 35-40 ปี ควรมาพบแพทย์ เพื่อตรวจอัลตร้าซาวด์ หรือตรวจแมมโมแกรม ผู้ที่วัย 40 ปีขึ้นไปควรพบแพทย์ และตรวจอัลตร้าซาวด์ควบคู่กับตรวจแมมโมแกรมเพื่อหาสิ่งผิดปกติ ส่วนการตรวจวินิจฉัยมะเร็งเต้านม สามารถตรวจเบื้องต้นได้จากการตรวจร่างกายโดยแพทย์ร่วมกับแมมโมแกรม และส่งชิ้นเนื้อตรวจเพิ่มเติมเพื่อความชัดเจนอีกครั้ง
“เนื่องจากมะเร็งเต้านม ยังไม่ทราบสาเหตุของการเกิดโรค รวมถึงไม่มีสัญญาณบอกก่อนที่จะเกิดโรคกรณีของผู้ป่วยมะเร็งที่มาพบแพทย์ และมีอาการต่าง ๆ โดยส่วนใหญ่จะเป็นมากแล้ว นั่นจึงทำให้หมอรณรงค์ให้ผู้หญิงวัยเจริญพันธ์ุทุกคนตรวจเต้านมดังที่กล่าวมาข้างต้น เพื่อหาความผิดปกติที่อาจจะเกิดขึ้นก่อนเกิดโรค เพราะมะเร็งเต้านมไม่ใช่เรื่องน่ากลัวอย่างที่คิด ยิ่งตรวจพบเร็ว โอกาสรักษาก็มีมากขึ้น เพียงแค่ต้องใส่ใจ”
แนวทางการรักษามะเร็งเต้านม เมื่อทราบผลว่าเป็นมะเร็ง แพทย์จะวางแผนรักษาอย่างเป็นระบบร่วมกับแพทย์สหสาขาที่เกี่ยวข้อง เพื่อรักษาแบบเฉพาะรายบุคคล

การผ่าตัดเต้านม สามารถแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มหลัก
1. การผ่าตัดที่ไม่ใช่มะเร็ง เช่น เต้านมอักเสบ เป็นหนอง หรือพบก้อน อาทิ ก้อนเนื้องอก ถุงน้ำบางชนิด
2. การผ่าตัดมะเร็งส่วนใหญ่ เบื้องต้นคนไข้จะมาเพราะมีก้อน ในอดีตจะผ่าตัดเต้านมทิ้งทั้งทรวงอก พร้อมกับผ่าตัดที่รักแร้ (Modify radical mastectomy) แต่ปัจจุบันการแพทย์พัฒนาไปมาก สามารถผ่าตัดเฉพาะก้อนมะเร็งออก และเก็บเต้านม (Brest Conservative) พร้อมกับไม่ต้องเลาะต่อมน้ำเหลืองที่รักแร้ เพราะมะเร็งยังไม่มีการกระจาย ซึ่งการจะตรวจว่ามะเร็งมีการกระจายไปที่ต่อมน้ำเหลืองหรือไม่ ทำได้ด้วยการฉีดสีที่เต้านม (Sentinel node) สีจะวิ่งไปที่ต่อมน้ำเหลือง และนำต่อมน้ำเหลืองส่งตรวจ ถ้าพบมะเร็งจึงจะเลาะต่อมน้ำเหลืองรักแร้ออก เรียกได้ว่าพยายามผ่าตัดให้น้อยที่สุด อีกทั้ง การรักษาไม่ได้จบที่การผ่าตัด เพราะคนไข้อาจต้องรักษาเพิ่มเติมด้วยการฉายรังสีรักษา เคมีบำบัด เป็นต้น เพื่อให้มั่นใจได้ว่าคนไข้รับการรักษาอย่างดีที่สุด เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีหลังการรักษา

ความภาคภูมิของการเป็นศัลยแพทย์
บอกได้เลยว่าภาคภูมิใจในความเป็นศัลยแพทย์ เพราะการที่มุ่งมั่นเป็นแพทย์เฉพาะทางด้านนี้ เหตุผลง่าย ๆ คือชอบทำหัตถการ ชอบความจัดเจนของการรักษา เพราะการผ่าตัดสามารถรักษาได้อย่างตรงจุด เห็นผลที่ชัดเจน และการเป็นศัลยแพทย์ไม่ใช่แค่ผ่าตัดเก่ง ผ่าตัดเป็นเท่านั้น ต้องมีองค์ประกอบที่สำคัญ ดังเช่นที่ศาสตราจารย์เกียรติคุณนายแพทย์วราวุธ สุมาวงศ์ เคยกล่าวไว้สมัยที่หมอเป็นนิสิตแพทย์ว่า “คุณลักษณะที่ดีของศัลยแพทย์ จะต้องมี Eagle eyes, Lady hands และLion hart” เมื่อได้มาทำงานก็ยิ่งเข้าใจคำกล่าวนั้นมากขึ้น และเหตุผลสุดท้าย คือไลฟ์สไตล์ชอบการวาดภาพ จึงรู้สึกว่าศัลยแพทย์เปรียบเสมือนศิลปินที่บรรจงตัดเย็บ สร้างสรรค์ผลงานที่ดีมีคุณค่า
ดังนั้น ความตั้งใจที่จะเป็นศัลยแพทย์ที่ดี จึงยังชัดเจนตั้งแต่วันนั้นจนถึงวันนี้ สำหรับมุมความประทับใจที่มีกับคนไข้ ตัวหมอพยายามรณรงค์ให้ผู้หญิงวัยเจริญพันธ์ุตรวจเต้านมด้วยตนเอง ตรวจสุขภาพเป็นประจำทุกปี ตรวจแมมโมแกรมเมื่อถึงเกณฑ์ และในวันหนึ่งมีคนไข้อายุประมาณ 30 ปีมาตรวจสุขภาพประจำปี พบว่าเป็นมะเร็งเต้านม หมอจึงรักษาโดยการผ่าตัดแบบเสริมเต้าให้กับคนไข้ ประกอบกับโรคเพิ่งดำเนินในระยะเริ่มต้นจึงไม่ต้องให้ยาเคมีบำบัด คนไข้จึงมีความรู้สึกที่ดีกับการรักษา และมีคุณภาพชีวิตที่ดีตามไปด้วย หมอเห็นคนไข้มีความสุขก็ยิ่งสุขใจที่ได้เป็นส่วนหนึ่งในการดูแลผู้ป่วยมะเร็งเต้านม

สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม
โรงพยาบาลเปาโล พหลโยธิน ศัลยกรรมทั่วไป อาคาร 1 ชั้น 2
โทร.0-2271-7000 ต่อ 10437