รักษาภาวะ “สมองเสื่อม” ในผู้สูงอายุ ทำได้อย่างไร?
โรงพยาบาลเปาโล พหลโยธิน
12-ม.ค.-2564
“ภาวะสมองเสื่อม” ในผู้สูงอายุ มักเกิดจากความเสื่อมถอยของเซลล์สมอง ปัจจุบันยังไม่มีวิธีการใดที่จะรักษาได้ จะทำได้ก็เพียงการชะลออาการเสื่อมของสมองในช่วงที่ระดับเล็กน้อย และระดับปานกลางเท่านั้น เพื่อป้องกันไม่เกิดภาวะสมองเสื่อมระดับรุนแรงในอนาคต ซึ่งการรักษาจะเป็นการให้ยารวมถึงวิธีการดูแลอื่นๆ ตามลักษณะอาการของโรคที่เป็นอยู่ เพื่อยืดเวลาให้สมองเสื่อมช้าลงที่สุด ผู้ป่วยสามารถดูแลตนเองได้ หรือเรียกได้ว่าการรักษาสามารถรักษาได้หากมา พบแพทย์ทันท่วงทีและได้รับการรักษาที่ถูกต้อง หรืออย่างน้อยสามารถรักษาได้ผลดีและรักษาได้บางส่วน แต่ก็สามารถทำ ให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
รักษาภาวะ “สมองเสื่อม” ในผู้สูงอายุ ทำได้อย่างไร?

ก่อนการรักษาจะเป็นต้องทราบถึงสาเหตุ
               สิ่งสำคัญ คือ ต้องตรวจคัดกรองเสียก่อนว่าผู้ป่วยมีภาวะสมองเสื่อมจริงหรือไม่ เพราะยังมีภาวะสมองเสื่อมเทียม (Pseudo Dementia) ที่อาจเกิดจากโรคซึมเศร้า ตัวผู้ป่วยจะมีอาการวิตกกังวล รวมถึงไม่มีสมาธิที่จะจดจำสิ่งต่างๆ ได้ดีเหมือนคนปกติทั่วไป อาการแสดงเหล่านี้อาจทำให้ผู้คนรอบข้าง เข้าใจว่าเป็นอาการของของภาวะสมองเสื่อม แต่ผู้ป่วยในกลุ่มนี้มีอาการแสดงไม่นานก็มักมาพบแพทย์ แต่หากเป็นโรคสมองเสื่อม อัลไซเมอร์ จะใช้เวลานับเดือนในการที่จะแสดงอาการให้ชัดเจนขึ้น จำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องเฝ้าสังเกตอาการจากญาติถึงความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น

การรักษาภาวะสมองเสื่อม
               เมื่อตรวจพบว่าคนไข้มีภาวะสมองเสื่อมจริง แพทย์จะทำการตรวจร่างกายเพื่อแยกโรคต่างๆ ด้วยการตรวจเลือด ตรวจสมองด้วยการทำ CT Scan หรือการตรวจ MRI ตรวจคลื่นสมอง EEG เป็นต้น เมื่อทราบสาเหตุที่แท้จริงแล้วจึงเริ่มต้นรักษาที่ต้นเหตุ แต่การรักษาจะได้ผลดีหรือไม่นั้นขึ้นอยู่กับพยาธิสภาพของโรค โดยการรักษามีทั้งการรักษาแบบไม่ใช้ยา และการรักษาโดยการใช้ยา
              อย่างไรก็ตามการรักษาสามารถรักษาได้ในกรณีที่ ความจำเสื่อมหรือสมองเสื่อมเกิดจากการขาดสารอาหารบางอย่าง เช่น ขาดวิตามินบีรวม ขาดสารโคลีน หรือผู้ป่วยที่มีการแปรปรวนของระบบการเผาผลาญร่างกาย ซึ่งเมื่อได้รับการรักษาหรือทานอาหารเสริม อาการเหล่านี้จะดีขึ้น ในทางกลับกันหากเป็นภาวะสมองเสื่อมจากการเสื่อมสลายของสมอง หรือปัญหาหลอดเลือดสมอง ผู้ป่วยเหล่านี้มักจะไม่สามารถรักษาได้ อาจจะมียาบางอย่างช่วยทำให้อาการของผู้ป่วยดำเนินไปช้าลง ได้เท่านั้น
รักษาภาวะ “สมองเสื่อม” ในผู้สูงอายุ ทำได้อย่างไร?

รักษาภาวะสมองเสื่อมแบบไม่ใช้ยา
                แพทย์จะแนะนําให้ผู้ดูแลและบุคคลในครอบครัวร่วมกันสร้างสัมพันธ์ที่ดี พร้อมทั้งให้ความรู้เกี่ยวกับภาวะสมองเสื่อม เพื่อสร้างความเข้าใจและเห็นอกเห็นใจผู้มีอาการ และพร้อมรับมือ แนะนําให้มีการจัดสภาพแวดล้อมภายในที่อยู่อาศัยให้เหมาะสมเพื่อให้ผู้มีอาการปลอดภัยจากอุบัติเหตุที่อาจเกิดขึ้นได้ทุกเวลา เมื่อครอบครัวมีความเข้าใจมากพอแล้วโอกาสที่ผู้สูงอายุจะถูกทอดทิ้งหรือถูกส่งตัวไปอยู่ในสถานอภิบาลคนชราอย่างโดดเดี่ยวก็จะลดน้อยลง
รักษาภาวะสมองเสื่อมโดยการใช้ยา
                 ปัจจุบันมียาที่พัฒนาขึ้นเพื่อช่วยให้อาการของผู้ที่มีภาวะสมองเสื่อมและอัลไซเมอร์ดีขึ้น ซึ่งล้วนแต่เป็นยาที่ออกฤทธิ์บรรเทาอาการทางสมองเพื่อให้ผู้มีอาการสามารถหวนกลับมาดูแลตนเองได้มากที่สุด แต่ต้องใช้ยาเหล่านี้ตามแพทย์สั่งเท่านั้นเนื่องจากอาจมีผลข้างเคียงตามมาหลังการใช้ได้ และอาจมีการให้ยาในกลุ่มระงับอาการที่แสดงออกทางอารมณ์ ซึ่งทั้งหมดนี้ต้องอยู่ในการควบคุมดูแลโดยแพทย์ที่จะให้ยาโดยพิจารณาจากลักษณะและความรุนแรงของอาการที่เกิดขึ้น

ศูนย์โรคระบบประสาทและสมอง อาคาร 4 ชั้น 3 โทร.02-271-7000 ต่อ โรคระบบประสาทและสมอง