ฟอกสีฟัน... อวดฟันขาวได้ ไม่ต้องอายใคร
โรงพยาบาลเปาโล พหลโยธิน
11-ม.ค.-2564

ทำไม เราจึงมีสีฟันที่ต่างกัน?
       การมีสีฟันที่แตกต่างกันเกิดจากสภาวะผิดปกติหลายอย่างที่สามารถแสดงออกทางสีฟันได้ แบ่งได้เป็น 2 ประเภท 
ดังนี้

  • การเปลี่ยนสีฟันภายใน ขึ้นอยู่กับปัจจัยที่กล่าวไว้เบื้องต้น คือ การได้รับฟลูออไรด์ปริมาณสูงในระหว่างที่มีการสร้างฟันจะทำให้ฟันมีสีขาวขุ่นการได้รับยาปฏิชีวนะบางตัว โรคพันธุกรรม โรคทางระบบบางอย่าง ฟันมีพยาธิสภาพรวมถึงเมื่อเข้าสู่วัยสูงอายุ
  • การเปลี่ยนสีฟันภายนอก เกิดจากการบริโภคอาหารและเครื่องดื่มที่มีสีจัดและสัมพันธ์กับการทำความสะอาดช่องปากไม่ดี หรือเกิดจากแบคทีเรียในช่องปากมีการผลิตเม็ดสี ฝุ่นผงในโรงงานอุตสาหกรรมหรือผลิตภัณฑ์บางอย่างที่ใช้ในช่องปาก ก็อาจจะทำให้สีของผิวเคลือบฟันเปลี่ยนแปลงไป

เราจำเป็นต้องฟอกฟันขาว หรือไม่?
         การฟอกฟันขาวสามารถทำได้สำหรับผู้ที่ต้องการมีฟันที่ขาวขึ้น ซึ่งสามารถทำได้หลายวิธีขึ้นอยู่กับสาเหตุของการเปลี่ยนสีฟัน ฟันที่เหมาะสมสามารถฟอกสีฟันได้ คือ

  • ฟันที่มีการเปลี่ยนสีจากการมีอายุที่มากขึ้น
  • ฟันตาย
  • ฟันที่ได้รับการกระแทก
  • ฟันเปลี่ยนสีจากยาปฏิชีวนะที่สีเปลี่ยนไปอย่างไม่รุนแรง
        ส่วนฟันที่เปลี่ยนสีจากโรคทางพันธุกรรม จากสภาวะการเจริญบกพร่องของการสร้างฟันไม่สามารถฟอกสีฟันได้ เนื่องจากมีความผิดปกติที่โครงสร้างฟันร่วมด้วย จำเป็นต้องใช้วิธีอื่นร่วม เช่น การอุดฟัน การทำวีเนียร์หรือการครอบฟัน เป็นต้น

ฟอกสีฟันเขาทำกันอย่างไร?

         ก่อนฟอกสีฟัน ผู้ป่วยควรรับรู้ข้อมูลและการรักษา ผลของการรักษา ความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้น ตลอดจนผลดีผลเสียของการรักษานั้นๆ หลังจากแพทย์ทำการตรวจประเมินสภาพช่องปาก รอย ผุ สภาพวัสดุอุด สุขภาพของอวัยวะปริทันต์ รอยสึก รอยฟันร้าว อาการเสียวฟัน สาเหตุของฟันเปลี่ยนสี สอบถามความคาดหวังของคนไข้ ประวัติการแพ้สารฟอกสีฟัน ก็เริ่มปฏิบัติการได้เลย
  1. ทันตแพทย์จะเทียบสีฟันเดิมของคนไข้ก่อนฟอกสีฟัน
  2. ทำการขัดฟัน และทำความสะอาดฟัน ขจัดคราบพลัคที่เกาะบนผิวฟัน
  3. ทำการป้องกันเหงือกโดยใช้สารเรซินปกคลุมรอบเหงือก และป้องกันอวัยวะอื่นๆ ในช่องปากไม่ให้สัมผัสกับน้ำยาฟอกสีฟัน
  4. ทาน้ำยาฟอกสีฟันลงบนตัวฟัน ทิ้งให้น้ำยาสัมผัสกับผิวฟันเป็นเวลา 30 นาที – 2 ชั่วโมง ขึ้นกับบริษัทผู้ผลิตแนะนำ
  5. กระตุ้นปฏิกิริยาของน้ำยาฟอกสีฟันด้วยเครื่องมือต่างๆ เช่น ความร้อน เครื่องฉายแสง เลเซอร์ เป็นต้น
  6. เมื่อครบเวลาก็ทำการกำจัดน้ำยาฟอกสีฟันและถอดสารเรซินที่ปกคลุมรอบเหงือก
  7. เปรียบเทียบสีก่อนและหลังการฟอกสีฟัน ในกรณีที่สีฟันยังไม่เป็นที่พอใจผู้ป่วยสามารถทำซ้ำได้ประมาณ 6 ครั้ง ในระยะเวลา 2-4 สัปดาห์

การฟอกสีฟันที่บ้าน
        การฟอกสีฟันที่บ้านมีการพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์ต่างๆ ออกมามากมาย เช่นการใช้น้ำยาฟอกสีฟันชนิดเจลร่วมกับการใช้ถาดฟอกสีฟัน หลักจากผู้ป่วยได้รับการตรวจและทราบรายละเอียดของการรักษาแล้วทันตแพทย์จะทำการบันทึกสีฟันเดิมของผู้ป่วย ทำการพิมพ์ปากเพื่อทำถาดฟอกสีฟัน และผู้ป่วยจะได้รับการนัดหมายเพื่อกลับมารับถาดฟอกสีฟันและน้ำยาฟอกสีฟัน ทันตแพทย์จะทำการลองถาดฟอกสีฟันในปากของคนไข้เพื่อตรวจสอบรอยกดเกินบนเหงือก ความแนบสนิทของถาดฟอกสีฟัน และอธิบายวิธีการใช้ถาดฟอกสีฟัน ดังนี้

  1. ก่อนฟอกสีฟัน ควรทำความสะอาดฟัน
  2. ใส่น้ำยาฟอกสีฟันที่มีลักษณะเป็นเจลใสๆ 1-2 หยดไปบริเวณด้านแก้มของฟันที่ทันตแพทย์ได้แนะนำไว้
  3. ใส่ถาดฟอกสีฟันในปากให้สนิท ใช้สำลีชุบน้ำเช็ดส่วนที่เกินออกนอกถาดฟอกสีฟัน ใส่ตอนนอน 6-8 ชั่วโมงต่อวัน หรืออย่างน้อย 2 ชั่วโมงต่อวัน ในตอนกลางวัน
  4. กลับมาตรวจเช็คใน 4-7 วันแรกเพื่อตรวจดูความผิดปกติที่อาจเกิดขึ้น
  5. ฟอกต่อเนื่องจนกว่าจะได้ผลที่พึงพอใจ โดยปกติจะเห็นผลเต็มที่ภายใน 2 สัปดาห์ ประมาณ 80% ระยะเวลาในการฟอกประมาณ 2-6 สัปดาห์
ฟอกสีฟัน อวดรอยยิ้มสวยสดใส

ฟอกสีฟันขาวได้นานแค่ไหน?
        โดยทั่วไปการฟอกสีฟันในคลินิกจะมีการกลับคืนของสีได้เร็วกว่าการฟอกที่บ้าน ภายหลังการฟอกสีฟันจะเข้มขึ้นเรื่อยๆ และจะคงที่เมื่อเวลาผ่านไปประมาณ 6 สัปดาห์ ใน 2 สัปดาห์แรกจะเกิดการดูดกลับของน้ำที่ผิวฟัน และฟันจะขาวต่อไปได้อีก 1-3 ปี ขึ้นอยู่กับการบริโภคและการดูแลรักษาความสะอาดช่องปากของคนไข้ หลังจากการฟอกสีฟันในคลินิกควรฟอกสีฟันที่บ้านซ้ำภายใน 1 ปี เพื่อคงสภาพฟันขาวนั้นไว้เรื่อยๆ ที่สำคัญหลังการฟอกสีฟันควรหลีกเลี่ยงการบริโภคอาหารที่ทำให้ติดสี เช่น ชา กาแฟ ไวน์แดง แกงกะหรี่ ในช่วง 1-2 สัปดาห์แรก ถ้ามีอาการเสียวฟันมากควรหยุดการฟอกจนกว่าจะหาย ก่อนจะเริ่มการฟอกใหม่
Q:   การฟอกสีฟันแบบทำเองที่บ้านที่ขายตามอินเตอร์เนตอันตราย หรือไม่?
A:    น้ำยาฟอกสีฟันที่ขายตามท้องตลาดนั้น จริงๆ ก็ไม่ได้มีอันตรายอะไร แต่การฟอกสีฟันที่ไม่ได้รับการดูแลจากทันตแพทย์นั้นน้ำยาฟอกสีฟันอาจทำอันตรายต่อฟันและเนื้อเยื่อข้างเคียงได้ เนื่องจากถาดฟอกฟันสำเร็จรูปขนาดอาจจะไม่พอดีและไม่แนบสนิทกับฟัน น้ำยาอาจไหลออกมานอกถาด ระคายเคืองบริเวณคอได้ ในรายที่มีรอยผุ วัสดุอุดฟันรั่วซึม อาจเป็นอันตรายต่อเนื้อเยื่อโพรงประสาทฟันได้หรือในรายที่ได้รับการบูรณะชนิดทางตรงและทางอ้อม น้ำยาฟอกสีฟันอาจจะไปทำให้วัสดุอุดขรุขระ และติดสีตามมาภายหลังได้ บางผลิตภัณฑ์ที่มีการใช้กรดอ่อนๆ ล้างฟันก่อนฟอกสีฟันควรหลีกเลี่ยงเพราะถ้าใช้บ่อยจะทำให้ผิวเคลือบฟันกร่อน
Q:   ยาสีฟันสามารถทำให้ฟันขาวขึ้นได้ไหม?
A:    การแปรงฟัน ทำความสะอาดฟัน จะช่วยขจัดคราบสีจากอาหารได้ ทำให้ฟันดูสะอาดขึ้น แต่สารฟอกสีฟันในยาสีฟันไม่สามารถทำให้ฟันขาวขึ้นได้ เนื่องจากมีปริมาณน้อย และสัมผัสกับฟันเป็นระยะเวลาสั้นๆ ยาสีฟันประเภทนี้โดยมากจะแนะนำให้ใช้เพื่อคงสภาพความขาวของฟันภายหลังการฟอกสีฟัน

ศูนย์ทันตกรรมและรากเทียม โทร. 02-271-7000 ต่อ ทันตกรรม